przestrzeń informacyjna, informacja, komunikacja, tendencje do ostracyzacji, ostracyzm, środowisko edukacyjne
Abstrakt
Artykuł bada problem ostracyzmu informacyjnego w środowisku edukacyjnym. Pierwszeństwo nadano badaniu kwestii przestrzeni informacyjnej jako fenomenu istnienia i kształtowania się badanego zjawiska, a także określeniu cech psychologicznych i specyfiki zjawisk komunikowania i ostracyzmu w edukacji. Analiza informacji teoretycznych na temat koncepcji przestrzeni informacyjnej w środowisku edukacyjnym jako skoordynowanej, wielopoziomowej struktury, akumulującej wyniki aktywności komunikacyjnej jednostki, pozwoliła na wyodrębnienie składowych
problemowego aspektu kultury społeczno-psychologicznej, poprzez które kształtują się tendencje do ostracyzacji. Zwrócono uwagę na znaczenie
rozumienia zjawiska celowego niewłaściwego przedstawiania informacji jako sposobu dezinformowania innych w grupach uczących się i zespołach akademickich. Przedstawiono główne cechy ostracyzmu informacyjnego i jego przejawów w działaniach międzygrupowych, mechanizmy interakcji interpersonalnych w zespole, które mogą zapewnić wspomniany przejaw: mechanizm adaptacyjny – zapewnia etap habituacji; mechanizm ochronny – zapewnia ochronę podmiotowych relacji w środowisku grupy; mechanizm przywództwa - kontrola przez określone osoby ich własnych cech osobistych przywódcy; mechanizm identyfikacji – konsekwencja konieczności wzmocnienia lub aktualizacji przynależności do grupy. Dokonano klasyfikacji głównych przejawów ostracyzmu informacyjnego w środowisku edukacyjnym: usuwanie wiadomości, usuwanie z czatów; ignorowanie informacji; ograniczenie informacji. A także określono strukturę przyczyn występowania zjawiska w przestrzeni edukacyjnej, a mianowicie: wizualne, poznawcze i społeczno-komunikacyjne znaki podmiotów aktywności grupowej. Przeprowadzono eksperyment mający na celu zidentyfikowanie dominującej formy ostracyzmu informacyjnego w środowisku edukacyjnym w celu sprecyzowania i możliwości korekty towarzyszących programów psychologicznopedagogicznych w przestrzeni edukacyjnej. Zaznaczono, że uzyskane wyniki mogą wskazywać na lęk przed otwartą konfrontacją w grupie, w konsekwencji – wybierana jest najbardziej ukryta forma ostracyzmu, którą można tłumaczyć zarówno orientacją konstruktywną (zachowanie zrównoważonego środowiska edukacyjnego), jak i destrukcyjną (społeczne ignorowanie
podmiotów środowiska edukacyjnego bez warunków wstępnych). Wyciągnięto wnioski w systemie badania ostracyzmu informacyjnego w środowisku edukacyjnym, że określenie wektora kierunku istnienia ostracyzmu informacyjnego w środowisku edukacyjnym wymaga szczegółowego rozważenia każdej z jego funkcji i stworzenia odrębnych grup w celu uzyskania dokładnych danych empirycznych. Dalsze rozważanie tego problemu polega na szczegółowym badaniu głównych czynników kształtowania się tendencji ostracyzmu informacyjnego oraz stworzeniu programów psychologiczno-pedagogicznego wsparcia korekty przejawów ostracyzmu w przestrzeni edukacyjnej.
rozważenia każdej z jego funkcji i stworzenia odrębnych grup w celu
Bibliografia
Slusarewski M.M. (2009). Przestrzeń informacyjna: krytyka istniejących definicji i próba zbudowania teorii. Dziennik ChUP. Seria «Psychologia, politologia»: Osobowość i procesy transformacyjne w społeczeństwie. Psychologicznopedagogiczne problemy współczesnej edukacji, 5, 337 – 342.
Jakowenko M. (2011). Przestrzeń informacyjna: filozoficzne aspekty powstawania pojęć. Dziennik Uniwersytetu Narodowego „Politechnika Lwowska”, 692, 22–27.
Jakowlew A. M. (2006). Przestępczość a psychologia społeczna. Moskwa, 584 s.
Blackhart, G. C. & Nelson, B. C. & Knowles, M. L. & Baumeister, R. F. (2009). Rejection elicits emotional reactions but neither causes immediate distress nor lowers self-esteem: A meta-analytic review of 192 studies on social exclusion. Personality and Social Psychology Review, 13, 269–309.
Cacioppo, S. & Frum, C. & Asp, E. & Weiss, R. & Lewis, J. & Cacioppo, J. (2013). A quantitative meta-analysis of functional imaging studies of social rejection. Scientific Reports, 3, 20 – 27.
Collins, Р. A. (2008). Micro-Sociological Theory. Princeton University Press.
Eisenberger, N. I. & Lieberman, M. D. & Williams, K. D. (2013) Does rejection hurt? An fMRI study of social exclusion. Science, 302, 290–292.
Gerber, J. & Wheeler, L. (2009). On being rejected: A meta-analysis of experimental research on rejection. Perspectives on Psychological Science, 4, 468–488.
McGrath, J. E. & Tschan, F. (2004). Temporal matters in social psychology: Examining the role of time in the lives of groups and individuals. Washington: American Psychological Association.
Hartgerink, C. & Beest, I. & Wicherts, J. & Williams, K. (2014). Ordinal effects of ostracism: A meta-analysis of Cyberball studies. Unpublished Manuscript, Tilburg University.
Hymel, S. & Susan, M. (2015). Four Decades of Research on School Bullying: An Introduction. American Psychologist, 70, 293–299.
Manges, С. & Scott-Cawiezell, J. & Marcia, M. (2017). Maximizing Team Performance: The Critical Role of the Nurse Leader. Nursing Forum, 52, 21–29.
Mason, Н. (2015). Trajan. Encyclopædia Britannica.
Milner, M. (2004). Freaks, Geeks and Cool Kids. Teenagers in an Era of Consumerism, Standardized Tests, and Social Media. Routledge.
Nida, S. & Twyman, К. & Saylor, C. & Williams, K. (2009). Ostracism, depression, and adjustment in children and adolescents. Paper presented at the annual meeting of the Midwestern Psychological Association.
Schneider, M. & Somers, M. (2006). Organizations as complex adaptive systems: Implications of complexity theory for leadership research. The Leadership Quarterly, 17, 351–365.
Williams, K. (2007). Ostracism. Annual Review of Psychology, 58, 425–52.
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
_small1.png){kind=logo}
