Introduction and content of training of competent interaction of specialists with parents of children with autism and training of competent parenting by children with autism

Anna  HWOROVA

doi:10.38014/ehs-ss.2019.2.09

Autor

Anna HWOROVA PhD., Docent, Doktorant, Instytut Psychologii Społecznej i Politycznej, Kijów, Ukraina https://orcid.org/0000-0001-5848-0041

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.38014/ehs-ss.2019.2.09

Słowa kluczowe:

autyzm, miejskie usługi socjalne, rodzicielska natrętność, edukacja rodziców, szkolenie rodziców, system wsparcia rodziców, pomoc rozwojowa w interakcji z rodzicami, interakcja rodziców i specjalistów

Abstrakt

Celem artykułu jest uzasadnienie i opis treści szkolenia kompetentnych współdziałań specjalistów instytucji edukacyjnych z rodzicami dzieci z autyzmem i treningu kompetentnego rodzicielstwa wobec dzieci z autyzmem, a także perspektywa badań nad zjawiskiem rodzicielstwa w stosunku do dzieci z autyzmem. Rodzice wychowujący dzieci niepełnosprawne, czyli w warunkach transformacji funkcji rodzicielskich, napotykają dodatkowe problemy w porównaniu z rodzicami dzieci normotypowych. Kompetencja rodzicielska, w jej współczesnym znaczeniu, charakteryzuje się zdolnością rodzica do pełnienia funkcji rodzicielskich w sposób, który przyczynia się do pozytywnego kierunku fizycznego, umysłowego, emocjonalnego, werbalnego, komunikatywnego itd. rozwoju dziecka pod warunkiem zapewnienia rodzicom odpowiedniej jakości własnego życia. Główne pytanie badawcze brzmi: jaki właśnie rodzaj zachowania rodzicielskiego i jakie cechy społeczne i psychologiczne zapewniają pozytywny kierunek rozwoju dziecka z autyzmem, oraz w jaki sposób środowisko społeczne, zarówno na mikropoziomie (rodzina, specjaliści instytucji pedagogicznych, przyjaciele, znajomi), jak i na makropoziomie (organizacje społeczeństwa obywatelskiego, organizacje i służby rządowe, władze publiczne) komunikacji społecznej, wpływa na tę zdolność. Artykuł opisuje system wsparcia w placówkach edukacyjnych dla dzieci z autyzmem i ich rodziców za granicą (USA, Izrael), zawiera zalecenia metodologiczne dla administracji instytucji edukacyjnych dotyczące kompetentnej współpracy z rodzicami dzieci z autyzmem. Opisano strukturę szkolenia kompetentnych interakcji specjalistów z rodzicami dzieci z autyzmem oraz strukturę programu nauczania wspierającego kompetentne rodzicielstwo rodziców dzieci z autyzmem.

Bibliografia

Baker-Ericzen M., Brookman-Frazee L., Stahmer A. Stress levels and adaptability in parents of toddlers with and without autism spectrum disorders. Research & Practice for Persons with Severe Disabilities. 2006;30(4):194–204. (in English)

Brigham, N., Yoder, P. J., Jarzynka, M. A., & Tapp, J. (2010). The sequential relationship between parent attentional cues and sustained attention to objects in young children with autism. Journal of Autism and Developmental Disorders, 40(2), 200-208. DOI: 10.1007/s10803-009-0848-7. (in English)

Burlaka, V., Graham-Bermann, S. A., & Delva, J. (2017). Family factors and parenting in Ukraine. Child Abuse & Neglect, 72, 154–162. https://doi. org/10.1016/j.chiabu.2017.08.007.(in English)

Burlaka, V., Serdiuk, O., Nickelsen, T., Tkach, B., & Khvorova, H. (2019). Family life education in Ukraine. In M. Robila & A. C. Taylor (Eds.), Global perspectives on family life education. New York: Springer International Publishing AG. Retrieved from https:// www.springer.com/us/book/9783319775883.(in English)

Burlaka, V., Shevtsov, A., & Lundquist, L. (Eds.). (2007). Vstup do abilitatsiyi ta reabilitatsiyi ditey z obmezhennyamy zhyttyediyalʹnosti [Introduction to habilitation and rehabilitation of children with disabilities]. Kyiv: Herb. (in Ukrainian)

Dossetor, D. R., Nicol, A. R., Stretch, D. D., & Rajkhowa, S. J. (1994). A study of expressed emotion in the parental primary carers of adolescents with intellectual impairment. (in English)

Khvorova, H. (2016). Formation of skills of competent cooperation with parents of children with polysystemic developmental abnormalities during training of competent parenting in correctional camps and rehabilitation institutions // Scientific notes of the Vinnitsa State Pedagogical University named after Mikhail Kotsiubynsky. Series: Pedagogy and Psychology. - Issue 47. - 199 p. - P. 173 - 178. (in Ukrainian)

Hastings, R. P., Daley, D., Burns, C., & Beck, A. (2006). Maternal distress and expressed emotion: cross-sectional and longitudinal relationships with behavior problems of children with intellectual disabilities. Am J Ment Retard. 2006 Jan;111(1):48-61. (in English)

Siller, M., & Sigman, M. (2002). The behaviors of parents of children with autism predict the subsequent development of their children's communication. Journal of Autism and Developmental Disorders, 32(2), 77-89. DOI: 10.1023/A:1014884404276. (in English)

Smith, L. E., Greenberg, J. S., Seltzer, M., & Hong, J. (2008). Symptoms and behavior problems of adolescents and adults with autism: Effects of motherchild relationship quality, warmth, and praise. American Journal on Mental Retardation, 113(5), 387-402. (in English)

Stadnick, N. A., Stahmer, A., & Brookman-Frazee, L. (2015). Preliminary Effectiveness of Project ImPACT: A Parent-Mediated Intervention for Children with Autism Spectrum Disorder Delivered in a Community Program. Journal of Autism and Developmental Disorders, 45(7), 2092–2104. http://doi.org/10.1007/s10803-015-2376-y (in English)

Stadnick, N.A., Drahota A, Brookman-Frazee, L. (2013). Parent perspectives of an evidence-based intervention for children with autism served in community mental health clinics. Journal of child and family studies 22 (3), 414-422. (in English)

Wing, L. (2004). The spectrum of autistic disorders. Hospital Medicine, 65, 542– 545. (in English)

Wood, J. J. Parental intrusiveness and children's separation anxiety in a clinical sample. Child Psychiatry Hum Dev. 2006 Fall;37(1):73-87. (in English)

Zablotsky, B., Black, L. I., Maenner, M. J., Schieve, L. A., & Blumberg, S. J. (2015). Estimated prevalence of autism and other developmental disabilities following questionnaire changes in the 2014 National Health Interview Survey. Retrieved from https:// stacks.cdc.gov/view/cdc/38790. (in English)