Reformowanie edukacji w kontekście filozofii F. Nietzschego

Abstrakt

Artykuł koncentruje się na aspektach filozofii F. Nietzschego, dotyczących kwestii konceptualizacji wartości, treści i zasad współczesnej edukacji. Rekurencyjną w twórczości filozofa jest idea relacji powszechnej edukacji i kultury z uwzględnieniem funkcji edukacji w płaszczyźnie uniwersalnej – jako środka transmisji kultury i mechanizmu tworzenia kultury, a także w wymiarze indywidualnym – ze względu na to, że zadaniem wykształconego człowieka jest bycie ogniwem w łańcuchu kultury, mikrokosmosem kulturowym, izomorficznym wobec „makrokosmosu” kulturowego – osiągnięć różnych epok. Idea duchowej jedności instytucji edukacyjnych z dziedzictwem kulturowym jest zgodna z pedagogiczną zasadą „zgodności kultury”, to znaczy zgodności edukacji z kulturą i historią ludu. Koncepcja nadczłowieka zakłada zasady ciągłości edukacji i samokształcenia, integralności i ciągłości, a także humanizację jako samostanowienie osobowości z uznaniem jej praw do indywidualności. Idee filozofa korelują z wartościami kultury pedagogicznej typu twórczego oraz z „integracyjnym” kierunkiem kształtowania wiedzy pedagogicznej. Filozof krytykował utylitaryzm, wąski empiryzm i specjalizację w edukacji i wiedzy naukowej jako przeszkody w rozwoju kreatywności, uzyskaniu wolności woli i potencjału energetycznego. Reasumując można powiedzieć, że filozofia Nietzschego jest istotna dla zrozumienia treści szeregu zasad reformowania współczesnej edukacji – humanizacji, indywidualizacji, zgodności kulturowej, ciągłości edukacji i samokształcenia, integralności i ciągłości, jedności i kreatywności.