Zasoby zarządzania stresem wśród współczesnych studentów – przyszłych nauczycieli i psychologów

Abstrakt

Artykuł poświęcono przedstawieniu wyników badań zasobów radzenia sobie ze stresem wśród współczesnych studentów, przygotowujących się do pracy w zawodach pedagogicznych i psychologicznych. Zastosowano następujące metody badawcze: „Krótka skala radzenia sobie ze stresem (Brief COPE26)” (C. Carver i in., w adaptacji N. Aleksinej, D. Lavrynenki, O. Savchenko, O. Herasymenko), „Skala postrzeganego stresu (PSS-10)” (S. Cohen, adaptacja O.O. Veldbreht, N.I. Tavrovetska) oraz „Portret wartości” (S. Schwartz, adaptacja I.I. Semkiv), których połączenie pozwala na ustalenie zarówno wartości osobistych, jak i poziomu odczuwanego stresu oraz specyfikę radzenia sobie ze stresem. Baza badawcza obejmowała Państwową Instytucję „Południowoukraiński Narodowy Uniwersytet Pedagogiczny im. K.D. Uszynskiego”. W badaniu uczestniczyło 120 studentów różnych kierunków, przygotowujących się do pracy w zawodach pedagogicznych i psychologicznych.
Przeprowadzono analizę jakościową uzyskanych danych. Wyniki badania wykazały, że poziom odczuwanego wśród respondentów jest dość wysoki. Do najbardziej wyraźnych strategii radzenia sobie w sytuacjach stresowych należą: aktywne pokonywanie stresu, korzystanie ze wsparcia emocjonalnego, wyrażanie emocji, akceptacja, planowanie, korzystanie ze wsparcia instrumentalnego, humor oraz pozytywne przeformułowanie. Najrzadziej stosowane strategie obejmują: obwinianie siebie, zaprzeczanie, zwracanie się ku religii oraz behawioralne unikanie problemu. W systemie wartości studentów – przyszłych pedagogów i psychologów – dominują: samodzielność w osiąganiu celów, bezpieczeństwo, życzliwość oraz uniwersalizm, co pozwala mobilizować zasoby zarówno do samopomocy, jak i wsparcia innych osób.