Specyfika procesu kształcenia studentów kierunków medycznych z zespołem stresu pourazowego (PTSD) wywołanym wojną w Ukrainie na uniwersytetach i w szkołach policealnych

Abstrakt

Autorzy, opierając się na licznych badaniach oraz wynikach własnych analiz, wykazali, że od 2022 roku u jednej trzeciej studentów uniwersytetów odnotowano szerokie spektrum negatywnych konsekwencji wpływu przeżytej traumy, w tym zespół stresu pourazowego (PTSD) oraz inne zaburzenia lękowe, objawy depresyjne i dysocjację, pogorszenie pamięci, zwiększoną absencję i obniżenie średniej ocen. U studentów dotkniętych PTSD obserwuje się obniżone kompetencje społeczne oraz wzrost ryzyka problemów akademickich, społecznych i emocjonalnych. Autorzy, opierając się na analizie otwartych źródeł i własnych doświadczeniach, proponują podejścia do optymalizacji procesu edukacyjnego na potrtzeby studentów z PTSD. Proces edukacyjny tej grupy wymaga podejścia uwzględniającego traumę, z naciskiem na stworzenie bezpiecznego i przewidywalnego środowiska z silnymi relacjami między wykładowcą a studentem, klarownym planem dnia oraz elastycznością w rozwiązywaniu problemów z koncentracją, pamięcią, regulacją emocji i kompetencjami społecznymi, a także adaptacją i odpornością zamiast stosowania tradycyjnych metod nałożenia kar, które mogą zaostrzać objawy. Do kluczowych cech należą strategie uspokajające – wsparcie psychologiczne,
specjalnie wyodrębnione przestrzenie do odpoczynku i nauki, edukacja społeczno-emocjonalna, jasna komunikacja i współpraca z rodzicami, aktywistami studenckimi i opiekunami naukowymi, mające na celu wspieranie zaangażowania akademickiego i ogólnego dobrostanu. Wskazuje się również na znaczenie wsparcia dietetycznego procesu kształcenia. Strategie kształcenia z uwzględnieniem PTSD obejmują implementację podejścia z uwzględnieniem doświadczeń traumatycznych w praktyce dydaktycznej oraz wymagają przejścia od deklaratywnej wiedzy o traumie do stosowania konkretnych strategii wsparcia studentów. Praca z młodzieżą po doświadczeniach traumatycznych w szkolnictwie medycznym wymaga zatem, z uwzględnieniem specyfiki zawodowej kadry dydaktycznej,
opracowania procedur udzielania pierwszej pomocy psychologicznej oraz przeszkolenia kadry dydaktycznej w tym zakresie, a także odpowiedniej organizacji zajęć i aktywności pozadydaktycznych oraz realizacji działań edukacyjnych z zakresu higieny żywienia.