Psychological support for children in wartime conditions: the role of the psychologist in reducing psychological trauma

Switlana TAFINTSEWA; Lyudmila MOTOZYUK

doi:10.38014/ehs-ss.2024.4.06

Autor

Switlana TAFINTSEWA Chmielnicka Akademia Humanitarno-Pedagogiczna, Chmielnicki, Ukraina http://orcid.org/0000-0002-2280-7556
Lyudmila MOTOZYUK Chmielnicka Akademia Humanitarno-Pedagogiczna, Chmielnicki, Ukraina http://orcid.org/0000-0002-6426-0261

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.38014/ehs-ss.2024.4.06

Słowa kluczowe:

traumatyzacja psychologiczna, wsparcie psychologiczne, wsparcie psychologiczne dzieci, psycholog dziecięcy

Abstrakt

Artykuł poświęcony jest analizie kierunków wsparcia psychologicznego dzieci w warunkach stanu wojennego, mających na celu zmniejszenie skutków traumatyzacji psychologicznej. Autorki badają aktualność pracy psychologa dziecięcego z dziećmi dotkniętymi skutkami działań wojennych oraz wskazują kluczowe obszary pomocy psychologicznej. W centrum uwagi znajdują się następujące podejścia: arteterapia, wspierająca regulację stanów emocjonalnych i pomagająca w przetwarzaniu doświadczeń traumatycznych oraz rozwoju strategii adaptacyjnych; praktyki zorientowane na ciało, umożliwiające odzyskanie świadomości ciała oraz redukcję napięcia fizycznego i psychicznego; terapia zabawą, pozwalająca dziecku w bezpieczny sposób odreagować niepokój i lęki poprzez modelowanie nowych sposobów interakcji; terapia piaskiem jako sposób uziemienia, uwalniania wewnętrznego napięcia oraz odbudowy poczucia bezpieczeństwa. Szczególny nacisk położono na psychoedukacyjne spotkania z rodzicami, które umożliwiają dorosłym lepsze zrozumienie stanu psychicznego dzieci oraz ich potrzeb w sytuacjach kryzysowych. Podsumowano, że kompleksowe podejście uwzględniające wymienione metody sprzyja harmonizacji stanu emocjonalnego dzieci, wzmacnianiu ich
zasobów oraz minimalizacji skutków traumatyzacji psychicznej.

Bibliografia

Axline V.M. (2022). Dibs in Search of Self. Personality Development in Play Therapy. Penguin Books. 208 r.

Gradus Research. Analytical report. Changer in children’s lives during the war. 2022. URL: https://gradus.app/documents/211/Children_Report_Gradus_28042022.pdf

Artterapiia ditei u chasy viiny: metodychnyi posibhnyk / Za zah. red. O. Voznesenskoi, O. Lutsenko, M. Perun. Kyiv : FOP Nazarenko T. V., 2023. 118 s.

Borshchevska M.I. (2021). Problemy rozuminnia psykholohichnoi travmy dlia doslidzhen sudovo-psykholohichnoi ekspertyzy. Sudovo-psykholohichna ekspertyza. Zastosuvannia polihrafa ta spetsialnykh znan v yurydychnii praktytsi: Elektronnyi zhurnal. Kyiv, 2021. № 4 (21).

V Ukraini cherez viinu travmovana psykhika u 75% ditei. Ukrinform 2022. URL: https://www.ukrinform.ua/rubric-society/3473249-v-ukraini-cerez-vijnu-u-75-ditej-travmovana-psihika.html

Voznesenska O.L. (2015). Mozhlyvosti art-terapii v podolanni psykhichnoi travmy. Psykholohichna dopomoha osobystosti, shcho perezhyvaie naslidky travmatychnykh podii : zb. statei. Kyiv : Milenium, 2015. S. 98-110.

Hirchenko O. (2023). Poperedzhennia psykhotravm pry riznykh reaktsiiakh na vplyv psykhohennykh chynnykiv. Naukovyi zhurnal «Psykholohichni travelohy». 2023. № 1. S. 64-76.

Hopkalo Yu. (2020). Zastosuvannia tilesno oriientovanoi psykhoterapii yak odnoho z metodiv u roboti z ditmy ta simiamy, shcho perezhyly travmuiuchi podii. Psykholohiia ta sotsialna robota. 2020. № 1 (51). S. 54-68.

Hrynova N., Slobodian S. (2019). Doslidzhennia psykhotravm osobystosti ta shliakhy yikh korektsii u formati pozytyvnoi psykhoterapii. Psykholohichnyi zhurnal. 2019. № 3. S. 42-50.

Korobka L.M. (2022). Sotsialno-psykholohichni tekhnolohii protydii styhmatyzatsii ta pidtrymky styhmatyzovuvanykh osib. Problemy politychnoi psykholohii. Zbirnyk naukovykh prats. 2022. Vypusk 11 (25). S. 67-84.

Levus N., Mykhalchyshyn H. (2022). Artterapevtychni tekhniky v psykhosotsialnomu suprovodi osib, shcho perezhyly travmivni podii. Prostir artterapii. Zbirnyk naukovykh prats. 2022. Vyp. 1 (31). S. 52-61.

Lukomska S. (2022). Osoblyvosti psykholohichnykh travm rosiisko-ukrainskoi viiny u konteksti yevrointehratsiinykh protsesiv. Visnyk Lvivskoho universytetu. Seriia: psykholohichni nauky. 2022. Spetsvypusk. S. 78-85.

Nechyporuk L. (2022). Ihroterapiia yak metod modeliuvannia vzaiemodii iz sotsialnym otochenniam. Innovatyka u vykhovanni. 2022. Vypusk 16. S. 180-189.

Nykonenko Yu. P. (2018). Rol henetychnykh, sotsialnykh, psykholohichnykh chynnykiv u patohenezi psykhosomatoziv u ditei ta pryntsypy yikh likuvannia v svitli vchennia pro psykhichnyi rozvytok L. S. Vyhotskoho. Psykholohiia liudyny: L. S. Vyhotskyi ta suchasna nauka : zb. st. Nizhyn : NDU im. M. Hoholia, 2018. Vyp. 1. 127 s. S. 72-87.

Rozumovska T.V. (2023). Artterapiia yak efektyvnyi zasib korektsii nehatyvnykh naslidkiv PTSR. Naukovi zapysky. 2023. Vypusk 1. S. 58-67.

Sukhina I. (2023). Psykhoedukatsiia batkiv ditei z osoblyvymy osvitnimy potrebamy v umovakh viiny yak napriam roboty psykholoha. Osoblyva dytyna: navchannia i vykhovannia. 2023. № 3 (111). S. 7-31.

Tilesni ihry dlia roboty z ditmy vid Svitlany Roiz. Unicef.org. URL: https://www.unicef.org/ukraine/media/17266/file?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR3Pyu92TCcRofs2DIKzS8eWlWrsZlke1KGw9CVhyiwnVy1LITt_R_U0yiI_aem_Aae_5KqY7oewdq7gQ7uAcIvYI_l4LGQ9cIFYWM5hjXUGQgY4Vj8-3FYDAu26geH2XlsNXxuEZboWc8Gl_XECSpy7

Chukhrii I. (2022). Dytiacha hra v protsesi psykholohichnoi dopomohy ditiam rannoho ta doshkilnoho viku. Naukovi pratsi Mizhrehionalnoi Akademii upravlinnia personalom. Psykholohiia. 2022. № (3(56). S. 85-89.

Shapar V.B. (2007). Suchasnyi tlumachnyi psykholohichnyi slovnyk. Xarkiv : Prapor, 2007. 640 s

Shynkarenko I. (2022). Simia v umovakh viiny: psykholohichni, psykhosotsialni ta psykhopatolohichni problemy. Naukovyi visnyk DDUVS. 2022. Spetsialnyi vypusk № 2. S. 550-557.