Kształcenie anestezjologa w warunkach wojny rosyjsko-ukraińskiej oraz wyniki leczenia bólu u pacjentów z ranami postrzałowymi i ranami po wybuchu min na etapach leczenia w Siłach Zbrojnych Ukrainy
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.38014/ehs-ss.2022.4.10Słowa kluczowe:
edukacja, wojna, anestezjolog, ból przewlekły, rany postrzałowe, rany po wybuchu min, ostra reakcja stresowa, jakość życia, etapy leczeniaAbstrakt
Kształcenie anestezjologów wojskowych ma kluczowe znaczenie dla poprawy wyników leczenia pacjentów z ranami postrzałowymi i ranami spowodowanymi wybuchem min. W końcu to anestezjolog ocenia ciężkość stanu pacjenta, planuje taktykę intensywnej terapii i prognozuje długoterminowe perspektywy leczenia. Do takich elementów intensywnej terapii należy również leczenie bólu. W wyniku nieskutecznego znieczulenia czy braku wysokiej jakości środków przeciwbólowych może dojść do procesu chronifikacji bólu, gdy ból ostry przechodzi w ból przewlekły. Niestety ponad 70% pacjentów z ranami postrzałowymi cierpi z powodu
przewlekłego bólu, z ranami spowodowanymi wybuchem min - 83,3% pacjentów. Dlatego badanie wpływu wojny i stresu na pacjenta oraz znajość głównych zasad leczenia bólu przez anestezjologów, na proces chronifikacja bólu są ważne i mogą potencjalnie poprawić wyniki leczenia takich pacjentów w perspektywie długoterminowej.
Metody. Przedstawiono wyniki leczenia 1166 chorych z ranami postrzałowymi i ranami po wybuchu min. Natężenie bólu diagnozowano za pomocą skali wzrokowo-analogowej (VAS) Obecność ostrej reakcji na stres (ASD – szok psychiczny) rozpoznano na podstawie Szpitalnej Skali Lęku i Depresji (HADS) oraz wywiadu lekarskiego, diagnoza postawiona przez psychiatrę. Poziom zadowolenia z efektów leczenia zbadano za pomocą Chaban quality of life scale (CQLS) Diagnoza zaburzeń stresowych pourazowych (PTSD) – za pomocą Mississippi (MSC, Mississippi Scale for Civilian Related PTSD-B\wersja dla żołnierzy). Porównanie grup przeprowadzono według testu Manna-Whitneya i testu chi-kwadrat z uwzględnieniem poprawki na ciągłość. W celu przeanalizowania zależności między ryzykiem otrzymania negatywnego wyniku leczenia a stałych wskaźników czynników wykorzystano jednowymiarowy i wielowymiarowy kreator regresji logistycznej Podczas oceny jakości modeli wykorzystano wyliczanie pola pod wykresem krzywej ROC, oznaczanego jako AUC (ang. area under curve). W celu ilościowego określenia stopnia wpływu іtałych wskaźników czynników obliczono wskaźnik ilorazu szans.
Wynik. Wykryto związek między procesem chronizacji bólu a występowaniem ASR u pacjentów oraz danymi CQLS w momencie wypisu z placówki medycznej oraz 1 i 3 miesiące po zakończeniu leczenia (AUC>0,9). Wykryto związek między obecnością PTSD według MS PTSD (w) po upływie 1 i 3 miesiące po zakończeniu leczenia (AUC=0,65 95% BI 0,62-0,68). Wysokie ryzyko przejścia bólu ostrego w ból przewlekły (≥95,6% pacjentów z bólem przewlekłym) obserwuje się u pacjentów z ASR podczas przyjęcia do szpitala i z wynikami HADS >10 pkt, CQLS podczas wypisu ≤75, CQLS po 1 miesiącu ≤66, CQLS po 3 miesiącach ≤66.
Wnioski. Biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonej analizy, wyraźnie widać, że anestezjolodzy wojskowi planujący intensywną terapię i przewidujący długoterminowe perspektywy leczenia bólu powinni posiadać wiedzę i praktyczne umiejętności z zakresu pokrewnych dziedzin medycyny, ponieważ ostra reakcja na stres i jakość życia wg. CQLS mają silny związek z ryzykiem przejścia bólu ostrego w ból przewlekły, który wymaga specjalistycznej diagnostyki.
Trial registration
ClinicalTrials.gov: Retrospectively registered on July 28,
2022 NCT05478642
Bibliografia
Akresh, R. et al. (2016). Climate change, conflict, and children. Technical report, Households in Conflict Network Working Paper.
Alfano, M. and Görlach, J.-S. (2019). Terrorism, education, and the role of perceptions: Evidence from al-Shabaab attacks in Kenya. Technical report, Households in Conflict Network Working Paper.
Cano, A. F. and Cervantes-Duarte, L. (2016). Impact of Armed Conflicts on Education and Educational Agents: A Multivocal Review. Revista Electrónica Educare, 20(3), 1–24. https://doi.org/10.15359/ree.20-3.12.
Cerna, L. (2019). Refugee education: Integration models and practices in OECD countries. OECD Education Working Papers. https://doi.org/10.1787/a3251a00-en.
GCPEA. (2022). Statement by GCPEA Executive Director, Diya Nijhowne, on Attacks on Education in Ukraine. Retrieved May 5, 2022, from https://protectingeducation.org/news/statement-by-gcpea-executive-director-diyanijhowne-on-attacks-on-education-in-ukraine/.
Namen, O., Prem, M., and Vargas, J. F. (2020). The human capital peace dividend. Technical report, Households in Conflict Network Working Paper.
Kuchyn, Iu.,L., Horoshko, V.R. (2021). Predictors of treatment failure among patients with gunshot wounds and post-traumatic stress disorder. BMC Anesthesiol. 21, 263. https://doi.org/10.1186/s12871-021-01482-8.
Kuchyn, Iu.L., Horoshko, V.R. (2022). Pain syndrome in patients with gunshot wounds of the limbs and post-traumatic stress disorders. EMERGENCY MEDICINE. 17(7), 24–31. https://doi.org/10.22141/2224-0586.17.7.2021.244591.
Kuchyn, Iu.L., Horoshko, V.R. (2021). Influence of the type of anesthesia during reconstructive surgical interventions on the final results of treatment of patients with gunshot wounds of the extremities and post-traumatic stress disorders. Current aspects of military medicine. 28(2), 92-104. https://doi.org/10.32751/2310-4910-2021-28-2-8.
Kuchyn, I., Horoshko, V. (2023). Chronic pain in patients with gunshot wounds. BMC Anesthesiol. 47. https://doi.org/10.1186/s12871-023-02005-3.
PRIO. (2020). Children Affected by Armed Conflict, 1990–2019. Retrieved May 5, 2022, from https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/%C3%98stby%2C%20Rustad%20%26%20Tollefsen%20-%20Children%20Affected%20by%20Armed%20Conflict%2C%201990%E2%80%932019%20-%20Conflict%20Trends%206-2020.pdf.
Roy, S. and Singh, P. (2016). Gender bias in education during conflict: Evidence from Assam. Technical report, WIDER Working Paper.
Safe Schools Declaration. (2015). Norwegian Ministry of Foreign Affairs. Retrieved May 5, 2022, from https://www.regjeringen.no/globalassets/departementene/ud/vedlegg/utvikling/safe_schools_declaration.pdf.
Singh, P. and Shemyakina, O. N. (2016). Gender-differential effects of terrorism on education: The case of the 1981-1993 Punjab insurgency. Economics of Education Review, 54, 185–210.
Swee, E. L. (2015). On war intensity and schooling attainment: The case of Bosnia and Herzegovina. European Journal of Political Economy, 40, 158–172.
UNHCR. (2019). Refugee education 2030: A Strategy for Refugee Inclusion. https://www.unhcr.org/5d651da88d7.pdf.
UNICEF. (2017). 27 million children out of school in conflict zones. Retrieved May 5, 2022, from https://www.unicef.org/press-releases/27-million-childrenout-school-conflict-zones.
Chaban O, Khaustova O, Bezsheiko V. Reliability and validity of Chaban quality of life scale. Retrieved from https://www.ecnp.eu/presentationpdfs/70/P.2.h.301.pdf.
Conti, C., Di Francesco, G., Fontanella, L., Carrozzino, D., Patierno, C., Vitacolonna, E., Fulcheri, M. (2017). Negative affectivity predicts lower quality of life and metabolic control in type 2 diabetes patients: a structural equation modeling approach. Front Psychol. 24;8:831. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.00831
Esmaeilinasab, M., Ebrahimi, M., Mokarrar, M.H., Rahmati, L., Mahjouri, M.Y., Arzaghi, S.M. (2016). Type II diabetes and personality; a study to explore other psychosomatic aspects of diabetes. J Diabetes Metab Disord. 3;15:54. https://doi.org/10.1186/s40200-016-0281-3.
Lehmann, A., Aslani, P., Ahmed, R., Celio, J., Guchet, A., Bedouch, P., Bugnon, O., Allenet, B., Schneider, M.P. (2014). Assessing medication adherence: options to consider. Int J Clin Pharm. 36(1):55-69. https://doi.org/10.1007/s11096-013-9865-x.
Lemche, A., Chaban, O., Lemche, E. (2014). Alexithymia as a risk factor for type 2 diabetes mellitus in the metabolic syndrome: a cross-sectional study. Psychiatry Res. 215(2):438-43. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2013.12.004.
Shamsi, F., Khodaifar, F., Arzaghi, S.M., Sarvghadi, F., Ghazi, A. (2014). Is there any relationship between medication compliance and affective temperaments in patients with type 2 diabetes? J Diabetes Metab Disord. 27;13(1):96. https://doi.org/10.1186/s40200-014-0096-z.
Doyle, D.J., Hendrix, J.M., Garmon, E.H. (2022). American Society of Anesthesiologists Classification. [Updated 2022 Dec 4]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441940/
Delgado, D.,A., Lambert, B.S., Boutris, N., McCulloch, P.C., Robbins, A.B., Moreno, M.R., Harris, J.D. (2018). Validation of Digital Visual Analog Scale Pain Scoring With a Traditional Paper-based Visual Analog Scale in Adults. J Am Acad Orthop Surg Glob Res Rev. Mar 23;2(3):e088. https://doi.org/10.5435/JAAOSGlobal-D-17-00088. PMID: 30211382; PMCID: PMC6132313.
Bouhassira, D., Attal, N., Alchaar, H., Boureau, F., Brochet, B., Bruxelle, J., Cunin, G., Fermanian, J., Ginies, P., Grun-Overdyking, A., Jafari-Schluep, H., Lantéri-Minet, M., Laurent, B., Mick, G., Serrie, A., Valade, D., Vicaut, E. (2005). Comparison of pain syndromes associated with nervous or somatic lesions and development of a new neuropathic pain diagnostic questionnaire (DN4). Pain. 2005 Mar;114(1-2):29-36. https://doi.org/10.1016/j.pain.2004.12.010. Epub. Jan 26. PMID: 15733628.
Zigmond, A.S., Snaith, R.P. (1983). The hospital anxiety and depression scale. Acta Psychiatr Scand. Jun;67(6):361-70. https://doi.org/10.1111/j.1600-0447.1983.tb09716.x. PMID: 6880820.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2022 Iurii KUCHYN, Vasyl’ HOROSHKO

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.



_small1.png)

