Wsparcie psychologiczne dla studentów szkół wyższych w czasie wojny: innowacyjny obóz online

Abstrakt

Wojna rosyjsko-ukraińska uwydatniła problem narastania negatywnych reakcji wśród osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej. Występują najczęściej u osób należących do szczególnie wrażliwej części ludności, m.in. wśród studentów. Na Berdiańskim Państwowym Uniwersytecie Pedagogicznym studiują głównie studenci pochodzący z obwodów Zaporoskiego, Donieckiego, Chersońskiego i Dniepropietrowskiego. Trzy pierwsze obwody od początku wojny znajdują się w samym centrum działań bojowych. Nawet po tym, jak studentom udało się połączyć z bliskimi, nadal pozostawali na terytoriach okupowanych przez wojska rosyjskie, niektórzy z nich – na obszarach objętych działaniami bojowymi, co przyczyniło się do wystąpienia różnych reakcji na sytuacje stresowe. Reakcje na dramatyczne wydarzenia zależą od indywidualnej dojrzałości\rozwoju psychologicznych mechanizmów obronnych, których niedojrzałość wpływa na stan odporności psychicznej\rezyliencji jako zasobów osobistych. W artykule przedstawiono przegląd podejść teoretycznych zgromadzonych w krajowych i zagranicznych źródłach naukowych poświęconych rozwiązywaniu problemów związanych z odpornością psychiczną. Autor wskazuje, że wojna jest długotrwałym i potężnym
stresorem wywołującym traumę psychiczną, który wpływa na ogólny stan psychiczny i fizyczny osobowości; podkreśla istotny wpływ zarówno wewnętrznego potencjału osobowości, jak i zasobów zewnętrznych na rozwój odporności psychicznej; przedstawia charakterystykę elementów struktury systemu odporności psychicznej. Na podstawie badań ankietowych przeprowadzonych wśród studentów dokonano charakterystyki stanów emocjonalnych studentów, którzy znajdują się w różnych sytuacjach życiowych; na czasowo okupowanych terytoriach, na terytoriach kontrolowanych przez Ukrainę mający status uchodźców wewnętrznych i uchodźców za granicą, określono wpływ problemów, z którymi się mierzą, na ich odporność psychiczną. W artykule autor podkreśla, jak ważne jest wsparcie psychologiczne studentów realizowane przez uczelnię jako środowisko społeczne, w którym można zapobiec kształtowaniu negatywnych\niepożądanych wzorców zachowań, pomóc w przetrwaniu, nauczyć się zaakceptować otaczającą rzeczywistość i nawiązać z nią kontakt. Autor podkreśla rolę nietradycyjnej formy  psychologicznego wsparcia studentów - obozu online w kanale Telegram – w kształtowaniu\budowaniu odporności psychicznej, przytacza przybliżony kierunek
działań skierowanych na rozwijanie elementów struktury systemu odporności psychicznej: zaangażowanie, kontrola i akceptacja ryzyka. Ewaluacja dwóch obozów potwierdza tezę o możliwości przekształcenia stresujących wydarzeń\sytuacji życiowych w nowe możliwości dla młodzieży, nie zważając na stan wojenny w kraju.