Wsparcie społeczno-psychologiczne osób ostracyzujących w przestrzeni edukacyjnej

Abstrakt

Artykuł poświęcony jest definicji systemu wsparcia psychologicznego osób ostracyzujących w przestrzeni edukacyjnej oraz osobliwościom organizacji tego procesu. Przeanalizowano literaturę naukową na dany temat, co pozwoliło na wyodrębnienie zasad psychologiczno-pedagogicznych zapewniających skuteczne wsparcie psychologiczne osoby ostracyzującej w procesie edukacyjnym. Wymieniono również sposoby postępowania w sytuacji wsparcia psychologicznego osób ostracyzujących. Oraz warunki, według Hymela S. i Swearera S., które zakładają przestrzeganie następujących elementów składowych: 1) ukierunkowanie korygująco-rozwojowe programu wsparcia; 2) stosowanie w interakcji z podmiotami (pedagogami, rodzicami, dziećmi) wsparcia psychologicznego nowoczesnych interaktywnych metod i form pracy (szkolenia, warsztaty, okrągłe stoły, metody gier, indywidualne poradnictwo psychologiczne, modelowanie sytuacji, dyskusje, burze mózgów, itp.); 3) stworzenie sytuacji sukcesu w pracy z osobami ostracyzującymi w przestrzeni edukacyjnej; 4) stałe podnoszenie kwalifikacji pracowników pedagogicznych w zakresie pracy zawodowej z dziećmi wykazującymi zachowania dewiacyjne i tendencje do przejawów ostracyzmu i inne. Przeanalizowano specyfikę metody „Terapia zabawą” jako metody szybkiej pomocy w sytuacji traumatyzacji, a także objawów depresyjnych, zaburzeń lękowych, zespołu stresu pourazowego oraz traumy fizycznej lub emocjonalnej dziecka. Ustalono, że efekt psychologiczny obserwuje się u poszczególnych osób, gdyż zabawka terapeutyczna jest ustrukturyzowaną formą postrzegania otaczającej rzeczywistości, mającą na celu rozładowanie napięcia i niepokoju wynikającego z traumatycznych wydarzeń z dzieciństwa. A także, że interakcja poprzez zabawę daje możliwość wyrażenia swoich uczuć i obaw związanych z sytuacją agresji militarnej. Wskazano główne kierunki pracy, ujawniono system zadań kierunku korekcyjno-rozwojowego. Zwrócono uwagę, że zajęcia korekcyjno-rozwojowe z osobami skłonnymi do przejawów ostracyzmu powinny koncentrować się głównie na następujących formach: brutalność, okrucieństwa, porywczość, wrogość, mściwość, konfliktowość, negatywizm, agresja, oszczerstwo wobec rówieśników, rodziców, nauczycieli, demonstracyjność, niezdyscyplinowanie, nietolerancja, wykluczenie rówieśników z interakcji społecznych, przejawy ksenofobii. Przedstawiono system pracy z dziećmi z dewiacyjnymi przejawami zachowań poprzez interakcję z rodzicami i bliskimi dorosłymi, ponieważ Dallman M. zauważa, że zachowanie dzieci nabiera trwałego charakteru dewiacyjnego w wyniku niekorzystnych relacji w rodzinie, a mianowicie ze znaczącymi osobami dorosłymi (rodzicami). Praktyka pracy z rodzinami pokazała, że większość dzieci przejawiających zachowania ostracyzujące wychowuje się w rodzinach o niestabilnym typie wychowania. Rodziny takie charakteryzują się pewną obojętnością wobec wewnętrznego świata dziecka, jego zainteresowań i potrzeb, sprzeczną wizją wymagań i zakazów wobec dziecka, a niekiedy całkowitym brakiem ograniczeń ze strony rodziców. Dalsze rozważania tego problemu można dostrzec w badaniu behawioralnych strategii zachowania dziecka, przy stałym wsparciu psychologicznym i pedagogicznym oraz w realizacji obserwacji podłużnej zmian osobistych dziecka o zachowaniu ostracyzującym.