Identyfikacja kluczowych strategii odporności ukraińskich nauczycieli w warunkach wojny

Autor

  • Olga BANIT Doktor Nauk Pedagogicznych, Profesor Wydziału Zarządzania, Kijowski Narodowy Uniwersytet Ekonomiczny im. Wadyma Hetmana, Wiodący pracownik naukowy Zakładu Andragogiki, Instytut Pedagogiki i Edukacji Dorosłych im. Iwana Ziaziuna Narodowa Akademia Nauk Pedagogicznych Ukrainy, Kijów, Ukraina http://orcid.org/0000-0001-9002-6439
  • OŁena MERZLIAKOVA dr, profesor nadzwyczajny Katedry Przywództwa w Kształceniu Instytutu Doskonalenia Nauczycieli, Uniwersytet Kijowski im. Borysa Grinczenki, Kijów, Ukraina http://orcid.org/0000-0002-4035-9144

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.38014/ehs-ss.2023.1.01

Słowa kluczowe:

odporność, pedagodzy, zdrowie fizyczne i psychiczne, model „Basic Ph”, stres, wojna, Ukraina

Abstrakt

Problem indywidualnej odporności nabiera szczególnego znaczenia dzisiaj, kiedy Ukraina jest w stanie wojny. Kwestia zachowania zdrowia fizycznego i psychicznego Ukraińców jest ostra. Nikt nie jest gotowy do życia i pracy w warunkach wojennych, ale każdy jest w stanie wypracować w miarę optymalną reakcję na te wydarzenia za pomocą odporności. Celem artykułu jest identyfikacja kluczowych strategii odpornościowych ukraińskich pedagogów w warunkach wojny na podstawie analizy
wyników badań przeprowadzonych przez autorów. Badania prowadzone są w ramach opracowanego przez autorów programu „Kody odporności. Praca psychologiczna z pedagogami w czasie wojny”. Autorzy wykorzystują wielowymiarowy model przezwyciężania stresu i odnajdywania wewnętrznej stabilności „Basic Ph” do identyfikacji kluczowych strategii odporności ukraińskich pedagogów w warunkach wojny. Model składa się z sześciu kanałów przezwyciężania stresu: B (belief and values) – wiara; A (affect and emotions) – uczucia, emocje; S (sociability) – socjalizacja, aktywność społeczna; I (imagination and creativity) – twórczość, intuicja; C (cognition and thought) – świadomość; Ph (physiological activity) – aktywność ciała. Wyniki badania pokazały, że najbardziej wpływowym sposobem radzenia
sobie ze stresem przez nauczycieli były ich ustawienia poznawcze. Analiza informacji, umiejętności krytycznego myślenia, strategie planowania itp. to najczęstsze sposoby reagowania nauczycieli na wyzwania zewnętrzne. Drugim najbardziej wpływowym czynnikiem odporności na stres jest światopogląd nauczycieli. Okazało się, że nauczyciele nie wykorzystują aktywnie własnych ustawień emocjonalnych do przezwyciężania stresu. To samo dotyczy ich ustawień kreatywnych. Dodatkowej uwagi i badań wymaga również gotowość nauczycieli do polegania w trudnych chwilach na sile wspólnot. Ten czynnik miał najmniejszy wpływ.

Bibliografia

Atkinson, A., Grandi, M., Vaklinova, G. (2022). Resilience, Human Security, and the Protection of Civilians: A Critical Approach for Future Urban Conflict. Human Rights & IHL, June 13. URL: https://www.stimson.org/2022/resiliencehuman-security-and-the-protection-of-civilians-a-critical-approach-for-futureurban-conflict/

Bolton, K. (2013). The Development and Validation of the Resilience Protective Factors Inventory: a Confirmatory Factor Analysis. University of Texas at Arlington.

Dickson, M., Baum, N. (2020). ISRESILIENCE: What Israelis Can Teach the World Hardcover. URL: https://www.amazon.com/ISRESILIENCE-What-Israelis-Teach-World/dp/9657023467

Litz, B.T. (2014). Resilience in the Aftermath of War Trauma: a Critical Review and Commentary. National Library of Medicine. URL: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4142015/

Masten, A. (2014). Ordinary Magic: Resilience in Development. New York: The Gulford press. URL: https://psycnet.apa.org/record/2014-24988-000

Miller-Karas, E. (2015). The Trauma and Community Resiliency Models. In: Building Resilience to Trauma. New York: Routledge. URL: https://www.taylorfrancis.com/books/edit/10.4324/9780203134115/building-resilience-traumaelaine-miller-karas

Mooli, L. (2013). The "Basic Ph" Model of Coping and Resiliency: Theory, Research and Cross-cultural Application Paperback. Jessica Kingsley Pub. https://www.amazon.com/BASIC-Model-Coping-Resiliency-Cross-Cultural/dp/184905231X

Nyarko, F., Punamäki, R.-L. (2020). The Content and Meaning of War Experiences: A Qualitative Study of Trauma and Resilience. Among Liberian Young Refugees in Ghana. Sage journals. Volume 58, Issue 2. URL: https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1363461520901636

Oviedo, L., Seryczynska, B., Torralba, J., Roszak, P., Angel, J.D., Vyshynska, О., Muzychuk, I., Churpita, S. (2022). Coping and Resilience Strategies among Ukraine War Refugees. Enviromental Research and Public Heals, 19(20).URL: https://www.mdpi.com/1660-4601/19/20/13094

Richardson, G.E. (2002). The Metatheory of Resilience and Resiliency. Journal of Clinical Psychology, 58, 307-321. URL: https://www.researchgate.net/publication/285089586_The_Resiliency_Model

Richardson, G.E., Neiger, B., Jensen, S., Kumpfer, K. (1990). The Resiliency Model. Health Education, 21, 33–39. URL: https://www.researchgate.net/publication/285089586_The_Resiliency_Model

Shoshani, A., Slone, M. (2015). The Resilience Function of Character Strengths in the Face of War and Protracted Conflict. Frontiers in Psychology, 6. URL: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2015.02006

Skalski, S.B., Konaszewski, K., Büssing, A., Surzykiewicz, J. (2021). Resilience and Mental Well-Being During the COVID-19 Pandemic: Serial Mediation by Persistent Thinking and Anxiety About Coronavirus. National Library of Medicine. URL: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8829387/

Wessells, M.G. (2018). Supporting Resilience in War-Affected Children: How Differential Impact Theory is Useful in Humanitarian Practice. Child Abuse & Neglect, 78, 13-18. URL: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0145213417304581

Baikalova, N. (2022). Yak psykholohichno dopomohty sobi ta inshym pid chas viiny [How to Psychologically Help Yourself and Others During the War]. URL: https://www.work.ua/articles/expert-opinion/2862/

Bachurin, I. (2022). Malenkymy krokamy do velykykh peremoh. Yak rozvynuty psykholohichnu stiikist v umovakh viiny [Small steps to big victories. How to Develop Psychological Stability in the Conditions of War]. URL: https://www.gen.tech/post/resilience-tehnyky

Bozhok, Ye. (2023). Rezylientnist: stratehiia vyzhyvannia v umovakh hibrydnykh zahroz [Resilience: a Strategy for Survival in the Face of Hybrid Threats]. URL: https://www.ukrinform.ua/rubric-society/3265105-rezilentnist-strategiavizivanna-v-umovah-gibridnih-zagroz.html

Horbanovska, O. (2022). Rezylientnist abo yak «ne rozsypatys» pid chas viiny? [Resilience or How to "Not Fall Apart" During the War?] URL: https://www.ey.com/uk_ua/workforce/resilience-during-the-war

Maievska, K. (2022). Shcho take rezylientnist abo yak motyvuvaty i nadavaty syl komandi pid chas viiny? [What is Resilience or How to Motivate and Empower a Team During War?] URL: https://budni.rabota.ua/ua/news/shho-takerezilyentnist-abo-yak-motivuvati-y-nadavati-sil-komandi-pid-chas-viyni

Bridge over the chasm. (2022). URL: https://onlinetestpad.com/ua/test/1413214-mistok-nad-prirvoyu)

Merzliakova, O., Sabol, D. (2022). Kody zhyttiestiikosti. Psykholohichna robota z osvitianamy pid chas viiny [Vitality Codes. Psychological Work with Educators During the War]. Prostir art-terapii: zbirnyk naukovykh prats, 1(31), 62-74. URL: https://lib.iitta.gov.ua/733793/1/Art%20Therapy%20Space-Coll.of%20scient.articles-2022-Issue%2031(1).pdf

Pavlova, Yu. (2022). 7 prostykh porad, yak zberehty zhyttiestiikist v umovakh viiny [7 Simple Tips on How to Maintain Vitality in the Conditions of War]. URL: https://vogue.ua/article/culture/lifestyle/10-porad-yak-zberegti-zhittyestiykist-vumovah-viyni-50321.html

Romanchuk, O. (2022). Retsept eliksyru stiikosti pid chas viiny: porady vid psykhoterapevta [The Recipe for an Elixir of Resilience in Wartime: Advice from a Psychotherapist]. URL: https://lvbs.com.ua/news/retsept-eliksyru-stijkosti-pidchas-vijny-porady-vid-psyhoterapevta-olega-romanchuka/

Opublikowane

2023-02-28

Numer

Dział

EDUKACJA I POMOC PSYCHO-SPOŁECZNA W WARUNKACH WOJNY