Wojna jako Zjawisko i Rzeczywistość: 24.02.2022

Słowa kluczowe: wojna Rosji z Ukrainą, przyczyny wojen, zasada nierówności wartości jako przyczyna wojen, status historyczny państwa, subiektywność, podmiotowość państwa jako instrument suwerenności

Abstrakt

Agresja militarna Rosji (Federacji Rosyjskiej) na Ukrainę, która rozpoczęła się w 2014 roku i uzyskała status pełnoskalowej wojny 24 lutego 2022 roku, stała się przełomowym wydarzeniem w historii współczesnej Europy i świata, łamiąc istniejący przez prawie 70 lat po II wojnie światowej porządek globalny. Analiza przyczyn tego, co się stało, powinna być dziś prowadzona nie w celu teoretycznym, lecz instrumentalnym: jej wyniki powinny dostarczyć jasnego rozumienia i konkretnych narzędzi wpływu – “tu i teraz” – na to, co się dzieje, bo wojna jest aktualna, rozwija się w realnym czasie i przestrzeni, odbierając realne życia i niszcząc realne miasta realnego państwa – Ukrainy. Artykuł podejmuje ontologiczną analizę zasady nierówności jako głębokiego mechanizmu wzajemnego istnienia i interakcji państw, których różnice wartościowe, dyskursywne, egzystencjalne itp. niewątpliwie prowadzą do wojen, jeśli celowo i metodycznie nie wprowadzi się do procesu ich istnienia i życia systematycznych “instrumentów powstrzymywania” i zasad wzajemnego poszanowania wspólnych wartości. Relacje wobec Przeszłości (Historii), Prawdy i Innego analizowane są jako ontologiczne podstawy podmiotowości państwa, których dysfunkcje w obrębie prowadzą do tragicznych kryzysów, z wojną włącznie. Przedstawione zostają antynomiczne (przeciwstawne i niezmiennie współistniejące) cechy społeczeństw-kultur, które mogą prowadzić do antagonizmu i niemożności pokojowego współistnienia, gdyż ujawniają istotną, ontologiczną sprzeczność – nierównorzędność wartości.

Bibliografia

Aron R., 2000, Myr i viina mizh natsiiamy, Kyiv.

Baron-Cohen S., 2015, Teoria zla: O empatii i genezie okrucienstwa, Smak slowa, Sopot.

Ban’kovskaya S., 2012. Sociologiya marginal’nosti. Sociolog. http://postnauka.ru/faq/4124 (accessed 01 July, 2022)

Berdyaev N., 1990, Smyisl istorii, Myisl, Moskva.

Casus Belli. Provokatsii, z yakykh rozpochynalysia viiny. Slovo i Dilo, 2022, https://www.google.com/search?q=pryvody-do-vijny_ru_origin. (accessed 01 July, 2022)

Clausevitz, C.von., 1976, On War, 184–185, Princeton University Press, Princeton.

Ćwiczenia duszy, rozciąganie mózgu: Rozmawiają J.Vetulani I ks. G.Strzelczyk, 2022, Wydawnictwo Znak, Kraków.

Dzieci z Donbasu na rysunkach kolorów nie używają. Olga Szpunar, 2017, Wyborcza.pl. https://krakow.wyborcza.pl/krakow/7,44425,21766589,dzieciz-donbasu-na-rysunkach-kolorow-nie-uzywaja.html?disableRedirects=true (accessed 01 July, 2022)

Frank S., 1990, Nepostizhimoe. Ontologicheskoe vvedenie v filosofiyu religii, Pravda, Moskva.

Freyd Z., 1915, Zlobodnevnoe rassuzhdenie o voyne i smerti, Moskva.

Freyd Z., 1995, Neudobstva kulturyi // Hudozhnik i fantazirovanie, Respublika, Moskva.

Gadamer G., 2000, Istina i metod, Tom I: Germenevtika. YunIvers, Kyiv.

Gegel G., 1977, Filosofiya duha, Entsiklopediya filosofskih nauk. T. 2. Moskow.

Gusserl E., 1999, Idei k chistoy fenomenologii i fenomenologicheskoy filosofii, T.1., Obschee vvedenie v chistuyu fenomenologiyu., Dom intellektualnoy knigi, Moskva.

Gusserl E., 1998, Kartezianskie razmyishleniya, Nauka, Yuventa, SPb.

Gusserl E., 1994, Filosofiya kak strogaya nauka. Agentstvo «Saguna», Novocherkassk.

Glowne problem wspoczesnej Fenomenologii, 2017, Wyd-wa UW, Warszawa.

Haydegger M., 1997, Byitie i vremya, Moskva.

Haydegger M., 1993, Vremya i byitie: Stati i yistupleniya, Moskva.

Haydegger M., 1998, Prolegomenyi k istorii ponyatiya vremeni, Tomsk.

Janion M., 2022, Niesamowita Slowianszczyzna: fantazmaty literatury, WL, Krakow

Jaspers K., 2010, Man in the Modern Age, Routledge, New York.

Jaspers K., 1991, Smysl i naznachenie istorii, Politizdat, Moskva.

Individualnyiy i gruppovoy sub’ektyi v izmenyayuschemsya obschestve: K 100-letiyu so dnya rozhdeniya S.L.Rubinshteyna, 1999, IP RAN, Moskva.

Kamyu A., 1990, Buntuyuschiy chelovek: Filosofiya. Politika. Iskusstvo, Politizdat, Moskva.

Kara-Murza S., 2003, Kratkiy kurs manipulyatsii soznaniem, Moskva.

Kilkist hromadian Ukrainy, yaki vvazhaiut sebe ukraintsiamy za natsionalnistiu (dani velykoho sotsopytuvannia, provedenoho providnymy sotsiolohichnymy tsentramy krainy (KMIS, Reitynh, SOTsIS, a takozh Tsentrom imeni Razumkova), https://www.pravda.com.ua/news/2017/06/17/7147226/ (accessed 01 July, 2022)

Konfesiina ta tserkovna nalezhnist hromadian Ukrainy (sichen 2020r. sotsiolohiia) / Tsentr Razumkova, https://razumkov.org.ua/napriamkysotsiologichnidoslidzhennia/konfesiina-ta-tserkovna-nalezhnist-gromadian-ukrainy-sichen-2020r (accessed 01 July, 2022)

Kollingvud R., 1980, Ideya istorii, Moskva.

Lakan Zh., 1997, Instantsiya bukvyi v bessoznatelnom, ili Sudba razuma posle Freyda, Moskva.

Lihanova A.B., 2008, Otnoshenie k proshlomu kak sotsiologicheskaya problema, Sotsiologiya vlasti, 2, 93-102.

Levi-Stros K., 2000, Put masok, Respublika, Moskva.

Lukach D., 1991, K ontologii obschestvennogo byitiya. Prolegomenyi, Progress, Moskva.

Mamardashvili M., 1993, Kartezianskie razmyishleniya, Izdat. gruppa Progress-Kultura, Moskva.

Mamardashvili M., 1997, Strela poznaniya (Nabrosok estestvennoistoricheskoy gnoseologii), Moskva.

Manoha I., 1995, Chelovek i potentsial ego byitiya: Opyit sintezirovaniya ontologicheskih I psihologicheskih poznavatelnyih tehnik, Stymul-K, Kyiv.

Manokha I., 2001, Psykholohiia potaiemnoho «Ia» Polihrafknyha, Kyiv.

Manokha I., 2001, Kryza suchasnoho naukovoho znannia ta yii «znariaddia», Zb-k naukovykh prats Inst-tu psykholohii im. H.S. Kostiuka APN Ukrainy. T. III. Ch. 6. S. 4-14, NEVTES, Kyiv.

Mankheim K., 1994, Dyahnoz nasheho vremeny, Yuryst, Moskva.

Mere Zh., 1988, Pryntsyp suverenitetu. Istoriia ta osnovy novitnoi vlady, Kalvariia, Lviv.

Mid M., 1988, Kultura i mir detstva, Moskva.

Ortega-i-Gasset H., 1997, Idei i verovaniya, Izbr. Trudy, Moskva.

Ortega-i-Gasset H., 1997, Istoriya kak sistema, Izbr. Trudyi. Moskva.

Ortega-i-Gasset H., 1977, Chelovek i lyudi, Izbr. Trudyi, Moskva.

Orudzhev Z., 2004, Sposob myishleniya epohi, Moskva.

Parakhonskyi B., Yavorska H., 2019, Ontolohiia viiny i myru: bezpeka, stratehiia, smysl. NISD, Kyiv.

Problemyi ontolohyy v sovremennoi burzhuaznoi fylosofyy, 1988, Ryha

Ryker P., 1995, Konflykt ynterpretatsyi. Ocherky o hermenevtyke. Moskva.

Rykkert H., 1998, Nauky o pryrode y nauky o kulture, Respublyka, Moskva.

Romenets V., Manokha I., 1998, 2003. Istoriia psykholohii XX stolittia. Kyiv.

Rubsinshtein S., 2009, Cheloviek i mir, MU, Moskva.

Samosoznanie evropeyskoy kulturyi XX veka, 1991, Izd-vo politicheskoy literaturyi, Moskva.

Sartre and Camus: A Historic Confrontation, Humanity Book // Ed. David A. Sprintzen, Adrian van den Hoven, 2004, NY.

Sokolov Yu., 1999, Kuda vedet «epidemiya istoricheskoy nevmenyaemosti»?, Politicheskaya kultura, Moskva.

Sorokin P., 1992. Chelovek. Tsivilizatsiya. Obschestvo. Politizdat, Moskva.

Sorokin P., 1993, Prichinyi voynyi i usloviya mira, Sotsis, 12, 140-148.

Sorokin P. 1937-1941, Social and Cultural Dynamics, Vol. III. Ch. 9-14, N.Y.

Strozewski W., 2004, Ontologia, Aureus-Znak, Krakow.

Shapran V., 2022. Ekonomicheskie prichinyi voynyi, https://ru.interfax.com.ua/news/blog/838305.html (accessed 01 July, 2022)

Ulyanovskiy A., 2005, Mifodizayn: kommercheskie i sotsialnyie mifyi, Piter, SpB.

Vasiutynskyi V., 2005, Interaktsiina psykholohiia vlady. Kyiv.

Veber A., 1998, Izbrannoe: Krizis evropeyskoy kulturyi, Universitetskaya kniga, SPb.

Veber M., 1994, Izbrannoe. Obraz obschestva, Yurist, Moskva.

Voyna: prichinyi voyn, https://ru.wikipedia.org/wiki. (accessed 01 July, 2022)

Winarska P., 2022, Kultura. Dyskurs. Wspolnota, WNAI, Krakow.

Wright Q., 1942, A Study of War. Vol. I, II, Chicago.

Zimmel’ G., 1996, Social’naya differenciaciya, Izbrannoe. Yurist, Moskva.

Simmel G., 1994, Critical assessments / Ed. by D. Frisby. Tay-lor & Francis, London.

Simmel G., 1990, The philosophy of money // Ed. by D. Frisby. Routledge, London; New York.

Zinoviev A., 1995, Russkiy eksperiment. Moskva.

Znakov V.V, 1993, Pravda i lozh v soznanii russkogo naroda i sovremennoy psihologii ponimaniya, IPRAN, Moskva.

Opublikowane
2022-08-22