Ekspresowa metoda badania kształtowania się zachowań prospołecznych nastolatków

  • Olha JEŻOWA Doktor Nauk Pedagogicznych, Profesor, Główny Badacz Laboratorium Rozwoju Fizycznego i Zdrowego Stylu Życia Instytutu Problemów Edukacji NAPS Ukrainy, Kijów, Ukraina
  • Walentyna KYRYCZENKO doktorat mgr nauk pedagogicznych, profesor nadzwyczajny, starszy pracownik naukowy Laboratorium Rozwoju Fizycznego i Zdrowego Stylu Życia Instytutu Problemów Edukacji NAPS Ukrainy, Kijów, Ukraina
  • Walerija NECZERDA doktorat mgr nauk pedagogicznych, starszy pracownik naukowy Laboratorium Rozwoju Fizycznego i Zdrowego Stylu Życia Instytutu Problemów Edukacji NAPS Ukrainy, Kijów, Ukraina
Słowa kluczowe: zachowania prospołeczne, nastolatki, młodzież z kategorii wrażliwych, metody ekspresowe, szkoła średnia

Abstrakt

Rozpatrzono problem diagnostyki kształtowania się zachowań prospołecznych nastolatków – uczniów szkół średnich. Przedstawiono ekspresową metodę badań kształtowania się zachowań prospołecznych nastolatków, opracowaną przez naukowców Instytutu Problemów Kształcenia Narodowej Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy. Metodologia opiera się na podejściu systemowym, ekologicznym, zorientowanym na osobowość, kompetencyjnym, aktywnościowym, poznawczo-behawioralnym i technologicznym, z uwzględnieniem kluczowych idei teorii motywacyjnych i modeli zmiany zachowania. Kwestionariusz „Zachowania prospołeczne oczami uczniów” został opracowany zgodnie z metodologią i kwestionariuszami monitorowania i oceny efektywności szkół przyjaznych dzieciom. Kwestionariusz składa się z 3 części. Pierwsza część to zebranie danych dotyczących wieku i płci nastolatka oraz miejsca zdobywania wykształcenia średniego. Druga część dotyczy poszczególnych czynników środowiska edukacyjnego, w którym odbywa się praca wychowawcza (klasa, szkoła, bliskie otoczenie). Część trzecia przedstawia pytania o wskaźniki zachowań prospołecznych z rozróżnieniem na cztery poziomy jego powstawania: stabilny, średni, sytuacyjny i początkowy. Zaproponowana ekspresowa metoda badania kształtowania się zachowań prospołecznych jest uważana za wstępne narzędzie diagnostyczne przydatne w planowaniu i korygowaniu pracy wychowawczo-edukacyjnej w ogólnokształcących szkołach średnich. ogólnokształcących szkołach średnich.

Bibliografia

Carlo G., Crockett L.J., Randall B.A., Roesch S.C. Parent and peer correlates of prosocial development in rural adolescents: A longitudinal study. J Res Adolesc. 2007;17:301-324.

Child-Friendly Schools Manual UNICEF Child Friendly Schools Manual by United Nations Children"s Fund, 2009.

Eisenberg N., Carlo G., Murphy, B., Van Court P. (1995). Prosocial development in late adolescence: A longitudinal study. Child Development, 66, 911–936.

Espinosa M. P. Prosocial behavior and gender / María Paz Espinosa, Jaromír Kovářík // Frontiers in Behavioral Neuroscience. Retrieved from https://www. ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4396499/

Penner, L. A., Fritzsche, B. A., Craiger, J. P., & Freifeld, T. R. (1995) Measuring the prosocial personality. In J. Butcher & C. D. Spielberger (Eds.) Advances in personality assessment. (Vol. 10). Hillsdale, NJ: LEA.

Honcharenko S. (2008). Pedahohichni doslidzhennya. Metodolohichni porady molodym naukovtsyam. Kyiv-Vinnytsya: DOV «Vinnytsya». 278 s.

Yhnatskaya O.E. (2008). Osobennosty yzuchenyya komponentov prosotsyal'noy napravlennosty lichnosti starsheklassnikov. Psikholohycheskiy zhurnal. № 4. S. 68–73.

Yl'yn E.P. (2013). Psykholohyya pomoshchy. Al'truyzm, эhoyzm, эmpatyya. SPb.: Pyter. 304 s.

Kyrychenko V., Necherda V., Tarasova T. (2017). Formuvannya prosotsial'noyi povedinky pidlitkiv urazlyvykh katehoriy u zahal'noosvitnikh navchal'nykh zakladakh: do problemy doslidzhennya. Psykholoho-pedahohichni problemy sil's'koyi shkoly: zbirnyk naukovykh prats' Umans'koho derzhavnoho pedahohichnoho universytetu imeni Pavla Tychyny [red. kol.: Bezlyudnyy O. I. (hol. red.) ta inshi]. Uman': FOP Zhovtyy O. O. Vypusk 56. S. 167–174.

Petrenko M. Diahnostyka prosotsial'noyi povedinky u vitchyznyaniy ta zarubizhniy psykholohiyi / [Elektronnyy resurs]. Rezhym dostupu: http:// socialscience. com.ua/article/1113.

Prohrama «15»: metod. posibnyk (z pytan' profilaktyky VIL-infektsiyi ta pidtrymky psykhosotsial'noho zdorov"ya v Ukrayini) / Avtory-uporyad.: A.V.

Kalinina, V.S. Petrovych, I.V. Chenbay ta in. Za zah. red. V.H. Holovatoho, U.B. Dolynyak. K.: FOP Savis'koho I.S., 2017. 808 s.

Rayhorodskyy D.Ya. (1998). Prakticheskaya psikhodiahnostika. Metody i testy: uchebnik. Samara: Yzdatel'skyy dom «Bakhrakh». 672 s.

Sysoyeva S.O., Krystopchuk T.Ye. (2013). Metodolohiya naukovo-pedahohichnykh doslidzhen': Pidruchnyk. Rivne: Volyns'ki oberehy. 360 s.

Formuvannya prosotsial'noyi povedinky uchniv v umovakh preventyvnoho vykhovnoho seredovyshcha zahal'noosvitn'oho navchal'noho zakladu : monohrafiya / Kyrychenko V.I., Yezhova O.O., Necherda V.B., Tarasova T.V.,Demyanchuk O.L. Terno-Hraf, 2016. 244 s.

Opublikowane
2021-02-15
Dział
NOWOCZESNA SZKOŁA: TRADYCYJNE I NOWE WIZJE