Organizational and pedagogical aspects of optimization of education and upbringing of students with special needs in higher education institutions

Iryna  DANCHENKO; Olena  POGODA; Iryna  POLUBOYARYNA; Walentyna  TYURINA

doi:10.38014/ehs-ss.2020.3-2.06

Autor

Iryna DANCHENKO Doktor nauk pedagogicznych, profesor katedry UNESCO „Filozofia komunikacji międzyludzkiej” oraz dyscyplin społecznych i humanitarnych, Charków Narodowy Techniczny Uniwersytet Rolniczy im. Piotra Wasilenko, Charków, Ukraina https://orcid.org/0000-0003-0103-8142
Olena POGODA PhD w muzykologii, profesor nadzwyczajny na Wydziale Fortepianu Ogólnego i Specjalistycznego, Charków Narodowy Uniwersytet Artystyczny im. I.P. Kotlarewskiego, Charków, Ukraina https://orcid.org/0000-0003-1911-8183
Iryna POLUBOYARYNA Doktor nauk pedagogicznych, profesor, kierownik Katedry Teorii i Metod Edukacji Artystycznej, Charków Narodowy Uniwersytet Artystyczny im. I.P. Kotlarewskiego, Charków, Ukraina https://orcid.org/0000-0003-2308-1977
Walentyna TYURINA Doktor nauk pedagogicznych, profesor zwyczajny, profesor Wydziału Socjologii i Psychologii, Charkowski Narodowy Uniwersytet Spraw Wewnętrznych, Charków, Ukraina https://orcid.org/0000-0002-3875-2641

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.38014/ehs-ss.2020.3-2.06

Słowa kluczowe:

studenci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, aspekty organizacyjne i pedagogiczne, integracja, edukacja włączająca, gotowość, środowisko wychowawcze, monitoring pedagogiczny

Abstrakt

Autorzy artykułu podkreślają potrzebę stworzenia efektywnego systemu szkolnictwa wyższego, który odpowiadałby narodowym i światowym trendom rozwojowym, zapewniałby szkolenia oraz równe prawa i szanse wszystkim uczestnikom procesu edukacyjnego, w tym osobom ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Przecież głównym celem inkluzywnego szkolnictwa wyższego jest nie tylko eliminowanie barier w dostępie studentów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi do rozwoju ich naturalnego potencjału, ale także umożliwienie im osiągnięcia maksymalnej samodzielności, kompetencji, konkurencyjności jako niezbędnych cech i przesłanek skutecznej samorealizacji. Udowodniono, że skuteczność procesu optymalizacji kształcenia i wychowania studentów ze specjalnymi potrzebami w uczelniach wyższych zależy od zestawu aspektów organizacyjno-pedagogicznych. Pierwszym aspektem organizacyjno-pedagogicznym jest kształtowanie wysokiego poziomu gotowości nauczycieli do prowadzenia działań mających na celu optymalizację nauczania i kształcenia studentów ze specjalnymi potrzebami w szkołach wyższych. Drugim aspektem optymalizującym kształcenie i wychowanie studentów ze specjalnymi potrzebami jest opracowanie i realizacja programu pełnego włączenia osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w proces kształcenia w szkołach wyższych. Zakłada on przede wszystkim semantyczne i metodologiczne wsparcie tego procesu w oparciu o całościowe podejście systemowe. Trzecim aspektem optymalizującym kształcenie i wychowanie studentów ze specjalnymi potrzebami jest kształtowanie przestrzeni edukacyjnej uczelni tolerancyjnej na integrację osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Zdefiniowano czwarty aspekt organizacyjno-pedagogiczny optymalizacji kształcenia i wychowania studentów ze specjalnymi potrzebami w szkołach wyższych, czyli pedagogiczny monitoring odpowiedniego procesu.

Bibliografia

Bekh, I. (2013). Vykhovnyi prostir: orhanizatsiino-zmistovi oriientyry [Educational space: organizational and content orientations]. Hirska shkola Ukrainskykh Karpat – Mountain School of the Ukrainian Carpathians, No 10. – pp. 3–14. – Retrieved from: http:// nbuv.gov.ua/UJRN/gsuk_2013_10_3. [in Ukrainian].

Danchenko, I. (2018). Formuvannia sotsialnoi zrilosti studentiv vyshchykh ahrarnykh navchalnykh zakladiv: monohrafiia [Formation of social maturity of students of higher agricultural educational institutions: monograph]. Kharkiv: Vydavnytstvo Ivanchenka I. S. [in Ukrainian].

Pro vnesennia zmin do deiakykh zakoniv Ukrainy shchodo dostupu osib z osoblyvymy osvitnimy potrebamy do osvitnikh posluh: Zakon Ukrainy vid 06.09.2018 2541-VIII [On amendments to some laws of Ukraine regarding access of persons with special educational needs to educational services: Law of Ukraine of 06.09.2018 2541-VIII]. – URL: https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/2541-19. [in Ukrainian].

Zakon Ukrainy «Pro osvitu» [The Law of Ukraine «About education»] (n.d.). zakon.rada.gov. ua. URL: https:// zakon.rada.gov.ua/laws/main/2145-19. [in Ukrainian].

Fudorova, O. Osoby z obmezhenymy mozhlyvostiamy na rynku universytetskykh posluh Ukrainy. [Persons with disabilities in the university services market of Ukraine]: URL: http:// www.nbuv.gov.ua/portal/SocGum/Mtpsa/2008/articles/Fudor.pdf. [in Ukrainian].

Shnajder, V. I. (2010) Inklyuzyvna osvita : teoretyko-metodologichni, organizacijni zasady vprovadzhennya: monohrafiia [Inclusive education: theoretical and methodological, organizational principles of implementation: monograph]. Xmelnyczkyj : OIPPO. [in Ukrainian].