Osobliwości wpływu produktów medialnych na poziom lęku u nastolatka

Abstrakt

W artykule rozważany jest problem wpływu nowoczesnych produktów medialnych na cechy psychologiczne jednostki, naruszenia jej bezpieczeństwa informacyjno-psychicznego, a w konsekwencji wzrost poziomu lęku u nastolatków. Badaniami objęto 90 nastolatków w wieku 13–15 lat, którzy odpoczywali w ośrodku dla dzieci „Młoda Gwardia”. Zastosowano następujące metody badawcze: metody dewiacyjnej analizy tekstu medialnego S.W. Knyżnykowej, metody badania poziomu lęku P. Kondasza, metody Ch.D. Spielberga dotyczącej wykrywania lęku osobistego i sytuacyjnego (adaptacja J.L. Chanina), testu żywotności S. Muddy (adaptacja D.O. Leontiewa, J.I. Rasskazowa). Do analizy statystycznej wykorzystano metodę korelacji Spearmana i test U MannaWhitneya. Wyniki. Stwierdzono, że współcześni nastolatkowie najczęściej wybierają Internet i telewizję wśród mediów, nie aprobują agresywnych filmów, lecz uważają agresję za cechę słabo wykształconej osoby i wynikającą z samoobrony przed niesprawiedliwością; uważają okrutne filmy i gry komputerowe za niebezpieczne, są oburzeni następującymi historiami medialnymi – naturalistycznym przedstawieniem przemocy, demonstracją perwersji, szczegółowym przedstawieniem śmierci i znęcania się nad ludźmi. Nastolatkowie charakteryzują się średnim poziomem witalności, natomiast ich poziom zaangażowania jest niski, poziom kontroli jest średni, a poziom apetytu na ryzyko jest wysoki; przeważa średni poziom lęku sytuacyjnego i osobistego, dominuje lęk związany z poczuciem własnej wartości i lęk interpersonalny. Udowodniono, że takie produkty medialne, jak brutalne filmy i gry komputerowe, filmy ze scenami różnych rodzajów przemocy i morderstw, a także historie medialne, takie jak sceny znęcania się i przemocy wobec ludzi, ich śmierci i pokazywanie perwersji wpływają na osobowość nastolatków i przyczyniają się do wzrostu poziomu lęku sytuacyjnego, lęku interpersonalnego i ogólnego poziomu lęku.