Ostracyzm – wykluczenie społeczne – niekorzystna sytuacja społeczna

Abstrakt

Artykuł wyświetla pojęcie wykluczenia społecznego – ostracyzm jako niekorzystną sytuację społeczną, który ze względu na swój charakter i cechy fenomenologiczne zawiera aspekty zagrożenia normatywnego rozwoju jednostki. Autor analizuje cechy i wzorce niezaakceptowania jednostek w środowisku społecznym, co przejawia się w działaniach mających na celu celowe wykluczenie jednostki z grupy społecznej lub procesów wspólnej działalności. Tworzone są psychologiczne mechanizmy powstawania tendencji do ostracyzacji, które polegają na: niedopuszczeniu członków grupy do dyscyplinowania nieprzyjętych, asocjalnych jej członków, rozwoju współpracy w przestrzeni współgrupowej; ukryty rodzaj zastraszania jednostki – agresja relacyjna; tworzenie negatywnej atrybucji przyczynowej, na podstawie własnej interpretacji możliwych działań ofiary, obserwując jej zachowania. Wskazano na współzależność powstawania negatywnej atrybucji, jej rodzajów i społecznego odrzucenia osobowości w przestrzeni międzygrupowej. Stwierdza się, że główną przyczyną zjawiska wykluczenia społecznego jest niedopasowanie zachowania jednostki do jej statusu społecznego, stereotypowych cech i już zdefiniowanych przez grupę ogólnie przyjętych norm.