Cross-disciplinary ties: ritual as the interdisciplinary notion

Olha  DUNAJEWSKA

doi:10.38014/ehs-ss.2019.3-I.07

Autor

Olha DUNAJEWSKA PhD, Profesor Nadzwyczajny, Katedra Języków Obcych, Wydział Prawa, Narodowy Uniwersytet im. Tarasa Szewczenki w Kijowie, Kijów, Ukraina

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.38014/ehs-ss.2019.3-I.07

Słowa kluczowe:

rytuał, rytualizacja, obraz świata, mit, działanie archetypowe

Abstrakt

Praca poświęcona jest badaniu interdyscyplinarnych koncepcji w ramach paradygmatu antropologicznego. Badanie obejmuje zjawisko rytuału pod względem jego wartości interdyscyplinarnej, z uwzględnieniem jego funkcjonowania w różnych dziedzinach nauki. Rytuał przeanalizowano w aspekcie antropologicznym, etologicznym, historycznym, socjologicznym, filozoficznym, językowym, kulturowym, religijnym, poznawczym i psychologicznym. Praca pokazuje wyjątkową wartość rytualnych działań. Ponadto badanie krystalizuje pojęcie połączenia mito-rytualnego, elementy pochodzenia języków i kultury na tle ich zrytualizowanej natury.

Bibliografia

Bell C. M. Ritual Theory, Ritual Practice / C. M. Bell. – New York : Oxford University Press, 1992. – 74 p.

Cruse D. The Lexical Semantics / D. Cruse. – Cambridge : Cambridge University Press, 1986. – 246 p.

Dissanayake E. Ritual and Ritualization: Musical Means of Conveying and Shaping Emotion in Humans and other Animals [Electronic resource] / E. Dissanayake // Music and manipulation: on the social uses and social control of music / ed. by S. Brown and U. Voglsten, 2006. – Oxford and New York: Berghahn Books. – pp. 31–56. – Mode of Access: https:// ellendissanayake.com/publications/ pdf/RitualAndRitualization_EllenDissanayake%20.pdf

Evans V. Cognitive Linguistics: an Introduction / V. Evans, M. Green. – Edinburg : Edinburg University Press, 2006. – 812 p.

Geeraets D. The Oxford handbook of Cognitive Linguistics [Electronic resource] / D. Geeraets, H. Cuyckens. – Oxford : Oxford University Press, 2007. – 1334 p. – Mode of access : http:// www.vyvevans.net/ReviewOfGeeraerts&Cuyckens.pdf 6. Lorenz K. Die Rückseite des Spiegels. Versuch einer Naturgeschichte des menschlichen Erkennens. – München : Piper Verlag, 1973. – 338 S.

MsSauley R. N. Cognition, Religious Ritual, and Archeology [Electronic resource] / R. N. McCauley, E. Th. Lawson // The Archeology of Ritual / ed. by E. Kyriakidis. – Los Angeles : Cotsen Institute of Archeology Publications, 2007. – Mode of Access : http:// userwww.service.emory.edu/~philrnm/publications/ article_pdfs/ Cognition_Religious_Ritual_and_Archaeology.pdf

Moorman J.R.H. History of the Church of England / J. R. H. Moorman. – London: A. and C. Black, 1973. – 485 p.

Schönberger A. Der Tierwelterklärer [Electronic resource] / A. Schönberger // Wissenschaft, 2019. – Mode of Access : http:// klha.at/about/Schoenberger_profil2019a.pdf

Sperber D. Explaining Culture: A Naturalistic Approach / D. Sperber. – Oxford : Oxford Blackwell Publishers, 1996. – P. 26–112.

Thomas L. E. Rethinking Religion: Connecting Cognition and Culture / E. Thomas Lawson, R. N. McCauley. – Cambridge: Cambridge University Press, 1990. – 176 p.

Zuesse E. M. Action as the Way of Transcenedence: The Religious Significance of the Bwami Cult of the Lega / E. M. Zuesse // Journal of Religion in Africa. – Dartmouth College : Hanover, NH, 1978. – P.62–72.

Baiburyn A. K. Rytual v tradytsyonnoi kulture. Strukturno-semmantycheskyi analyz vostochno-slavianskykh obriadov / A. K. Baiburyn. –SPb. : Nauka, 1993. – 237 s. / Baiburin A.K. Ritual v traditsionnoi kulture. Strukturno-semmanticheskiy analiz vostochno-slavianskikh obriadov / A.K. Baiburin. – SPB.: Nauka, 1993. – 237 s.

Bykadorov A.I. Rytual v sovremennoi kulture : avtoref. dys. na soysk. uchen. stepeny kand. fylos. nauk : spets. 09.00.13 "Bohoslovye" / A.I. Bykadorov. – Rostov-na-Donu, 2006. – 26 s. / Bykadorov A.I. Ritual v Sovremennoi kulture: avtoref. dis. na soisk. uch. stepeni kand. filosof. nauk: spez. 09.00.13 "Bogosloviie" / A.I. Bykadorov. – Rostov-na-Donu, 2006. – 26 s.

Hlebkyn V. V. Rytual v sovremennoi kulture [Elektronnyi resurs] / V. V. Hlebkyn. – M.: Yanus, 1998. – 167 s. – Rezhym dostupa : otimk.ru/files/Ritual.doc / Glebkin V.V. Ritual v sovremennoi kulture [Electronnyi resurs] / V.V. Glebkin. M.: Ianus, 1998. – 167 s.

Eremyna V. Y. Rytual y folklor / V. Y. Eremyna. – L.: Nauka. Lenynhradskoe otdelenye., 1991 – 208 s. / Eriomina V. I. Ritual i folklor / V.I. Eriomina. – L.: Nauka. Leningradskoie otdeleniie., 1991 – 208 s.

Zhyrar R. Nasylye y sviashchennoe / R. Zhyrar. – M.: Novoe lyt. obozrenye, 2000. – 396 s./ Zhyrar R. Nasiliie i sviascchennoie / R. Zhyrar. – M.: Novoie lit. obrazovaniie, 2000. – 396 s.

Karnatskaia L. A. Rytual kak uskorennost bytiia / L.A. Karnatskaia, V.F. Petrenko // Myr psykholohyy. – 2003. – № 1. – S. 10–18. / Karnatskaia L.A. Ritual kak uskorennost bytiia / L.A. Karnatskaia, V.F. Petrenko // Mir psikhologii. – 2003. – № 1. – S. 10–18.

Kravchenko A. Y. Kulturolohyia: uchebnoe posobye dlia vuzov / Y. A. Kravchenko. – M. : Akadem. proekt, 2001. – 494 s. / Kravchenko A.I. Kulturologiia: uchebnoie posobiie dlia vuzov / I.A. Kravchenko. –M.: Akadem. Proekt, 2001. – 494 s.

Krasnykh V. V. Vyrtualnaia realnost ili realnaia vyrtualnost? / V. V. Krasnykh. – M. : Dyaloh MHU, 1998. – 352 s. / Krasnykh V. V. Virtualnaia realnost ili realnaia virtualnost? / V.V. Krasnykh. – M.: Dialog MGU, 1998. –352 s.

Kurbatova E. P. Dyalohycheskyi aspekt lynhvokulturolohyy / E. P. Kurbatova // Vestnyk humanytarnoho nauchnoho obrazovanyia. – 2011. – № 2. – S. 47–54. / Kurbatova Ie.P. Dialogicheskiy aspekt lingvokulturologii / Ie. P. Kurbatova // Vestnik gumanitarnogo nauchnogo obrazovaniia. – 2011. № 2. – S. 47–54.

Lasskaia O. H. Reprezentatsyia rytuala “kreshchenye” v strukture iazykovoho soznanyia: na materyale russkoho y frantsuzkoho iazykov : dys. ... kand. fylol. nauk : 10.02.19 / Lasskaia Oksana Hennadevna. – Tambov, 2006. – 188 s. / Lasskaia O.G. Reprezentatsiia rituala "khreshcheniie" v strukture iazykovoho soznaniia: na materiale russkoho i franzuskoho iazykov : dis. ... kand. filol. nauk : 10.02.09 / Lasskaia oksana Gennadievna. – Tambov, 2006. – 188 s.

Loiko O. T. Rytual v sotsyalnoi pamiaty / O. T. Loiko // Yzvestyia Tomskoho polytekhnycheskoho unyversyteta, 2004. – T. 4, № 4. – S. 151–156. / Loiko O.T. Ritual v sotsialnoy pamiati / O.T. Loiko // Izvestiia Tomskogo Pollitekhnicheskogo universiteta, 2004. – T. 4, № 4. – S. 151– 156.

Lorents K. Obratnaia storona zerkala / K. Lorents, M.: Yzd-vo “Respublyka”, 1998. – 393 c. / Lorents K. Obratnaia Storona Zerkal / K. Lorenz, M.: Izd-vo "Respublika", 1998. — 393 s.

Makovskyi M. M. Yazыk – myf – kultura. Symvoly zhyzny y zhyzn symvolov / M. M. Makovskyi. – M. : Yn-t rus. iazyka ym. Vynohradova V. V., RAN., 1996. – 330 s. / Makovskij M.M. Iazyk – mif – kultura. Simvoly zhyzni i zhyzn simvolov / M.M. Makovskij . – M.: In-t rus. iazyka im. Vinogradova V.V., RAN., 1996. – 330 s.

Maslova V. A. Lynhvokulturolohyia : ucheb. posobye dlia stud. vyssh. ucheb. zavedenyi / V. A. Maslova. – M. : Yzd. tsentr «Akademyia», 2001. – 208 s. / Maslova V. A. Lingvoculturologiia: ucheb. posobiie dlia stud. vyssh. ucheb. zavedeniy / V.A. Maslova. – M.: Izd. tsentr "Akademiia", 2001. – 2008 s.

Mechkovskaia N. B. Sotsyalnaia lynhvystyka: posobye dlia studentov gumanytarnykh vuzov y uchashchykhsia lytseev / N. B. Mechkovskaia. – M. : Aspekt Press, 1996. – 207 s. / Mechkovskaia N. B. Sotsyalnaia lingvistika: posobiie dlia studentov gumanitarnykh vuzov i uchashchikhsia litseev / N.B. Mechkovskaia . – M.: AspektPress, 1996. – 207 s.

Nekrashevych R. Y. Rytual v kontekste myfa: teoretycheskyi aspekt : dys. ... kand. kulturolohyy : 24.00.01 / R. Y. Nekrashevych. – Kostroma, 2003. – 146 s. / Nekrashevich R.I. Ritual v kontekste mifa: teoreticheskiy aspekt: dis. ... kand. kulturologii : 24.00.01 / R.I. Nekrashevich. – Kostroma, 2003. –146 s.

Pasichnyk O. S. Teoriia rytualiv perekhodu A. van Hennepa: yii zmist i veryfikatsiia na prykladi obriadiv zhyttievoho tsyklu : avtoref. dys. na zdobuttia nauk. stupenia kand. filos. nauk : spets. 09.00.01 / O. S. Pasichnyk. – K., 2009. – 16 s. / Pasichnyk O.S. Teoriia rytualiv perekhodu A. van Gennepa: yiyi zmist i veryfikatsiia na prykladi obriadiv zhyttievoho tsyklu: avtoref. dys. na zdobuttia nauk. stupenia kandyd. filosof. nauk: spets. 09.00.01 / O.S. Pasichnyk . – K., 2009. – 16 s.

Pelypenko A. A. Rytualnoe myshleniie / A. A. Pelypenko // Myr psykholohyy. – 2003. – № 3. – S. 24–45. / Pelipenko A.A. Ritualnoie myshleniie / A.A. Pelipenko // Mir psikhologii. – 2003. – № 3. – S. 24–45

Relyhyy myra : spravochno-metod. posobye [2-e yzd. yspr.] / pod red. H. V. Shchetkyna. – K. : MAUP, 1997. – 68 s. / Religii mira: spravochno-metod. posobiie [2-e izd. ispr.] / pod red. G.V. Shchiotkina. – K.: MAUP, 1997. – 68 s.

Stepanov Yu. S. Konstanty. Slovar russkoi kultury: Opyt yssledovanyia / Yu. S. Stepanov. – M. : Shkola «Iazyki russkoi kultury», 1997. – 824 s. / Stepanov Iu. S. Konstanty. Slovar russkoy kultury: Opyt issledovaniia / Iu. S. Stepanov. – M.: Shkola "Iazyki russkoy kultury", 1997. –824 s.

Terner V. Symvol y rytual / V. Terner. – M. : Nauka, 1983. – 277 s. / Terner V. Simvol i ritual / V. Terner . – M.: Nauka, 1983. – 277 s.

Toporov V. N. O rytuale: Vvedenye v problematyku / V. N. Toporov // Arkhaycheskyi rytual v folklornykh y ranneliteraturnykh pamiatnykakh. – M. : Nauka, 1988. – S. 7–60. / Toporov V.N. O rituale: Vvedeniie v problematiku / V.N. Toporov // Archaicjesky ritual v folklornykh ranneliteraturnykh pamiatnikakh. – M.: Nauka, 1998. – S. 7–60.

Yakovenko Y. H. Pryroda rytuala / Y. H. Yakovenko // Myr psykholohyy. – 2003. – № 1. – S. 17– 26. / Iakovenko I.G. Priroda rituala / I.G. Iakovenko // Mir psikhologii. – 2003. – № 1. – S. 17– 26.